برقکاری ساختمان

سیم کشی و یا به اصطلاح برقکاری ساختمان ، برخلاف چیزی که همیشه تصورمی شود ، امری کاملا تخصصی است . چه بسا اگر سیم کشی ساختمان به هر دلیلی اشتباهانجام شود ، در تمام طول عمر استفاده از ساختمان ، ساکنین را با زحمت مواجه می سازد ، مثلا تصور کنید که به علتعدم مهارت سیم کش یا برقکار ساختمان ، پریز در نقطه ای نصب گردیده که اگر کنار آنتختخواب قرار گیرد ، دیگر نمی توان به آن به سهولت دسترسی داشت . این عامل به خودیخود ، سبب نارضایتی ساکنین خواهد شد.

خدماتی که شرکت تاسیسات فنی تهران در رابطه با برقکاری ارائه میدهد به شرح زیر می باشد :

  • خدمات فنی مهندسی برق ساختمان به صورت حرفه ای
  • سیم کشی روشنایی ساختمان
  • سیم کشی آیفون های تصویری
  • سیم کشی آنتن های مرکزی
  • خدمات سیم کشی و نصب دوربین های مداربسته
  • سیم کشی و تهیه تابلوهای روان تبلیغاتی

مبانی سیم کشی ساختمان چقدر پیچیده است ؟

در واقع نمی توان آن را پیچیدگی نامید ، اما نکاتی در سیم کشی نهفته است که می تواند اساس برقکاریساختمان را به کلی متحول کند. تاکید اساسی ما همواره بر یک نکته است : “سیم کشی براساس نقشه مهندسی”

همیشه نقشه دراولویت اول قرار دارد ، در مرحله بعد با توجه به قوانین موجود می توان عمل کرد ،برخی این قوانین نیز عبارتند از :

  • ارتفاع تمام کلیدهای روشنایی : ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی متر
  • ارتفاع پریز در آشپزخانه ۶۰ و ۱۲۰ سانتی متر
  • ارتفاع پریز در حمام ۱۲۰ سانتی متر
  • ارتفاع کلید کولر ۱۳۰ سانتی متر
  • کلید ها باید در ساختمان به وسیلهلیزر یا شلنگ تراز لول شوند.

قواعد و قوانین سیم کشی ساختمان چیست ؟

باید به ایننکته به صورت کاملا جدی توجه داشت که مهارت سیم کشی ساختمان ، تنها به صورت تجربیبه دست نمی آید ، به این صورت که ممکن است شخصی سال ها تجربه سیم کشی داشته باشد ،اما از رعایت برخی قوانین آن هیچ اطلاعی نداشته باشد . در همین راستا توصیه وتاکید ما همواره بر این نکته بوده است که سیم کشی و برقکاری ساختمان می بایست براساس نشریه های مربوط به آن اعم از نشریه ۱۱۰ و مبحث ۱۳ مقررات ملی ساختمان باشد.

همان گونه کهتاکنون در مقالات پیشین نیز گفتیم، سیم کشی ساختمان، از جمله خدمات بسیار حساسساختمانی می باشد. در حقیقت نکات مختلفی می بایست در این زمینه مدنظر متخصصین قرارگیرد. مهم ترین این نکات، استانداردها هستند. استانداردهای سیم کشی ساختمان، بهصراحت در مواردی همانند فاصله ها، قطر سیم ها و ظرفیت فیوزها نکاتی را بیان میدارند. در این نوشتار می کوشیم تا کلیه استانداردهای سیم کشی را به صورت مختصربیان نماییم.

۱- استاندارد فاصله ها درسیم کشی ساختمان

در بحث سیم کشیو برق کاری، حتما می بایست یک سری فاصله به عنوان فاصله استاندارد رعایت گردند.این فواصل به شرح زیر می باشند:

  • الف) فاصله کلیدهای ساختمانی ازکف: ۱۱۰ تا ۱۲۰ سانتی متر
  • ب) فاصله پریزهای برق، تلفن و آنتنساختمان از کف: ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر
  • ج) فاصله جعبه فیوز ساختمان ازلوله های گاز و آب: ۱ متر
  • د) فاصله پنل و گوشی آیفون ساختماناز کف: ۱۴۰ تا ۱۵۰ سانتی متر
  • ه) فاصله آویز لامپ ها از سقفساختمان: ۳۰ تا ۵۰ سانتی متر
  • و) فاصله قوطی ها از چارچوبساختمان: ۱۵ تا ۲۵ سانتی متر

۲- استاندارد سطح مقطع سیمها در برقکاری و سیم کشی ساختمان

  • الف) سیم های به کاربرده شده درساختمان برای روشنایی: سطح مقطع ۱٫۵ میلی متر
  • ب) سیم های به کار برده شده برایپریز ساختمان: سطح مقطع ۲٫۵ میلی متر
  • ج) سیم های به کار رفته به عنوانسیم های اصلی برق: سطح مقطع ۴ میلی متر
  • د) سیم های به کار رفته برای کولرآبی: سطح مقطع ۲٫۵ میلی متر
  • ه) سیم های به کار رفته برای کولرگازی: سطح مقطع ۴ میلی متر

۳- استاندارد ظرفیت فیوزهادر سیم کشی ساختمان

در مکان هایمختلف ساختمان، فیوزها با مصارف گوناگونی به کار می روند. در امر سیم کشی ساختمانمی بایست دقت شود که از فیوز با ظرفیت مناسب برای آن بخش استفاده شود. ظرفیتفیوزها به صورت خلاصه عبارتند از:

  • الف) ظرفیت فیوز برای روشنایی: ۱۰ آمپر
  • ب) ظرفیت فیوز برای پریزها: ۱۶ آمپر
  • ج) ظرفیت فیوز برای کولرگازی وفیوز اصلی ساختمان: ۲۰ آمپر
  • د) ظرفیت فیوز برای کنتور ساختمان:۲۵ آمپر

۴- توجه به جای گرفتناسباب و اثاثیه در سیم کشی ساختمان

از جمله نکاتبسیار مهمی که می بایست در امر سیم کشی ساختمان، مدنظر متخصصان مربوطه قرار گیرد،جای گیری اسباب و اثاثیه است. در واقع یک برق کار ماهر، می بایست جایگاه کلیهوسایل برقی را در ذهن خود مدنظر داشته باشد. از جمله جایگاه ها، می توان به مواردزیر اشاره نمود:

  • ۱- جایگاه لباس شویی در آشپزخانه
  • ۲- جایگاه پکیج در آشپزخانه
  • ۳- جایگاه یخچال در آشپزخانه
  • ۴- جایگاه گاز در آشپزخانه

لازم به ذکر استکه برخی جایگاه ها، با توجه به پلان از قبل مشخص نیستند. در این موارد، می توان باتوجه به سلیقه و یا نظر کارفرما جایگاه ها را در نظر گرفت.

سیم کشی ساختمان که با اصطلاح برقکاری ساختمان نیز شناخته می شود، نکات خاصخود را داراست. در حقیقت چیزی که در این امر اهمیت دارد، انجام سیم کشی به نحواحسن و قابل قبول است. در سیم کشی ساختمان می بایست سعی شود که کلیه استانداردها ومقررات مربوطه رعایت شوند و نتیجه آن، طبعا انجام یک سیم کشی ایمن و استانداردخواهد بود.

در این نوشتهسعی می کنیم تا حتی الامکان، مهم ترین نکات را در مورد سیم کشی ساختمان برای شمایاد آور شویم.

سیم کشی یا برق کاری آشپزخانه

طبیعتا سیم کشیو یا برقکاری هر قسمت از خانه، نکات مخصوصی داشته که می بایست رعایت شوند. ما دراین بخش سعی می کنیم که نکات مربوط به سیم کشی و برق رسانی آشپزخانه را یاد آورشویم. این نکات عبارتند از:

۱- معمولا اجاق گازو لباسشویی، از جمله وسایلی هستند که در آشپزخانه قرار دارد. متاسفانه در برخیآشپزخانه ها به علت عدم آشنایی متخصص مربوطه با نکات و اصول برقکاری، پریز ها درارتفاع بالا تعبیه می شوند. با این حال در آشپزخانه حتما بایستی این مورد دیده شدهو برای همین موضوع (تامین برق اجاق گاز و لباسشویی) پریزهایی در ارتفاع پایین تر ومناسب تر تعبیه گردند.

۲- هود، یکی دیگراز مهم ترین وسایل آشپزخانه است که درست بالای اجاق گاز قرار می گیرد. طبیعتا درسیم کشی، می بایست در مورد هود نیز تدابیری صورت گیرد. به همین دلیل توصیه می شودکه برای برق رسانی به هود، از پریز اجاق گاز یک سیم فاز و یک نول به سمت هود کشیدهشوند.

۳- با توجه به اینکه آشپزخانه ها امروزه اغلب به شکل اپن هستند، معمولا برای سهولت دسترسی، تلفن درروی اپن قرار می گیرد. به همین علت می بایست در حد فاصل آشپزخانه و اتاق، در قسمتاپن، پریز برق و تلفن قرار داده شود.

۴- نکته بسیار مهمیکه پس از چند ماه سبب ناراحتی بسیاری از کارفرمایان شده است، این است که برقکارغیر حرفه ای در ورودی آشپزخانه، کلید روشنایی سقف را قرار نداده و این باعث شدهاست که آشپزخانه تاریک باشد. این مشکل شاید در ظاهر مشکل کوچکی به نظر برسد اما درعمل متوجه خواهیم شد که مشکلی بزرگ است، چرا که ساکنین در نیمه شب برای روشن کردنآشپزخانه گاهی مجبورند مقداری از مسیر را در تاریکی طی نمایند.

۵- یکی ازاشتباهاتی که متاسفانه بعضا شاهد آن هستیم، تعبیه پریز برق در کنار ظرفشویی است.بعضا برخی در سیم کشی ساختمان، پریز برق را در کنار ظرفشویی تعبیه می کنند که اینسبب ایجاد اتصال کوتاه به دلیل رطوبت شده و ممکن است حتی آتش سوزی را به بار آورد.به همین دلیل همواره تاکید داریم که سیم کشی ساختمان را به شکلی حرفه ای انجامداده و حتما آن را به افراد متخصص بسپارید.

۶- با توجه به اینکه پوشش آشپزخانه معمولا از جنس سرامیک است، جایگذاری پریز ها به سهولت انجام شدهو نیازی به کنده کاری ندارد.

۷- یکی از مهم ترینقسمت های سیم کشی در آشپزخانه، هالوژن های آرک آشپزخانه هستند. با توجه به این کهبسیاری این کلیدها را در حالت عادی خاموش می کنند، می بایست ترجیحا کلید جداگانهای برای آن ها در نظر گرفته شود.

سیم کشی پذیرایی

همانند سیم کشیو برق رسانی آشپزخانه، سیم کشی پذیرایی و سایر مکان های دیگر ساختمان، فرمول ها وقوانین خاص خود را دارا است. در این زمینه نیز باید دقت شود که حتما این نوع برقرسانی می بایست به شکلی حرفه ای صورت گیرد، چرا که پذیرایی خانه، محلی است که بیشتر از سایر فضاها در دید مهمانان قرار داشته و از این جهت از اهمیت فوق العاده ایبرخوردار است.

برقکاری ساختمان

در سیم کشیپذیرایی می بایست دقت شود که کلیدها و پریزها هر کدام می بایست به صورت مجزا اجراشوند. در همین راستا، بر اساس استاندارد سیم کشی ساختمان، از هر پریز به پریزدیگر، می بایست از سیم هایی به قطر ۲٫۵ استفاده شده ودر نهایت به جعبه فیوز منتهی شود.

به صورت کلی میتوان گفت در سیم کشی ساختمان، دو روش کلی برای ارتباط پریزها وجود دارد:

  • روش اول: استفاده از ترمینال برایارتباط با پریز
  • روش دوم: استفاده از اتصال سیم هاییک پریز به پریز دیگر

نکته مهمی که در این قسمت وجود دارد، این است که در واقع سیم فاز، می بایست در داخل جعبه فیوز هدایت شده و به یک فیوز اتصال یابد. به علاوه، می بایست این سیم، انشعابی از فیوز اصلی دریافت نماید. لازم به ذکر است که در برقکاری ساختمان، قطعه ای مسلی به نام شمش نول در جعبه فیوز وجود داشته که هم محل اتصال سیم نول می باشد.

نکات مهم در نقشه کشی کلید و پریزها

نقشه کشی برق ساختمان به معنای ترسیم محل قرارگیری لامپ ها و کلید آنها، محل پریزها و محل بارهایی که نیازمند مدار مخصوص هستند بر روی نقشه می باشد. در این نقشه ها محل قرارگیری وسایل برقی مشخص و طبق آنها برقکاری صورت می گیرد. در ترسیم نقشه برقکاری باید به نکات زیر توجه نمود:

  • تعبیه جعبه تقسیم در ساختمان زیبایی نمای داخلی آن را از بین می برد، بنابراین تا جای ممکن از قرار دادن آن در ساختمان پرهیز شود اما در صورت نیاز می توان آن را در ارتفاع ۳۰ الی ۵۰ متری سقف تعبیه کرد.
  • کلیدها باید در جایی نصب شوند که بتوان به راحتی به آنها دسترسی داشت. محل قرارگیری آنها نباید باعث سردرگمی افراد شود و آنها در تاریکی به دنبال کلید بگردند.
  • سیم های پریز تلفن باید درون لوله های مجزا قرار گیرند.
  • محل هایی که برای عبور لوله های برق در ساختمان مشخص می شوند نباید به مقاومت بنا صدمه بزنند. این لوله ها باید به سهولت رد شوند و سیم ها را به محل مورد نظر در ساختمان برسانند.
  • سیم هایی که برای تلویزیون و آنتن استفاده می شوند باید در لوله های مجزا و مستقیم قرار گیرند.
  • تاسیسات برقی باید بر روی پلان ساختمان به شکل تک خطی ترسیم شوند. این در صورتی امکان پذیر است که قبل از ترسیم نقشه از قسمت های مختلف ساختمان بازدید شود و بهترین مکان برای قرارگیری آنها در نظر گرفته شود.
  • در برق کشی برای بیشتر مصارف یک مسیر برای عبور سیم های برق در نظر گرفته می شود اما می توان برای وسایل پر مصرف مانند ماشین لباسشویی از تابلوی برق یک خط جداگانه تا پریز لباسشویی کشیده شود و یک فیوز برای آن تعبیه گردد. برای انواع کولر نیز یک خط مستقیم با فیوز اجرا می شود.
  • کابل ها و لوله های عبور آنها در زیر گچ کاری قرار می گیرند بنابراین باید یک تکه باشند.
  • اگر قرار است سیم ها از کف ساختمان عبور کنند باید لوله های پلاستیکی یا فولادی مورد استفاده قرار گیرند.
  • فیوزهای مینیاتوری نباید برای بیشتر از ۱۰ فیوز استفاده شوند.
  • در مکان های مرطوب مانند حمام، کابل های برق به هیچ عنوان نباید در کف قرار گیرند.
  • پریزهایی که در سرویس های بهداشتی تعبیه می شوند باید دارای درپوش بوده و از آب دور باشند.
  • به منظور برق رسانی به هود در آشپزخانه و قرار گرفتن آن درست بالای اجاق گاز می توان یک سیم نول و یک سیم فاز از پریز اجاق گرفته شود.
  • علاوه بر قرار دادن پریز برای وسایل برقی، بهتر است پریزهای اضافی نیز برای لوازم ضروری دیگر در نظر گرفته شود.
  • برای کنده کاری محل قرارگیری کلید و پریزها باید ابتدا با خط تراز با تکیه بر استاندارهای لازم و فاصله مناسب از کف ، محل قرارگیری آنها علامت زده شود، سپس نسبت به کنده کاری اقدام گردد.